Odkryli, że rak płaskonabłonkowy płuc pochodzi z tchawicy
2 maja 2025, 10:11Dzięki pracy naukowców z University College London (UCL), Wellcome Sanger Institute i University of Cambridge poznaliśmy komórki, z których pochodzi drugi najbardziej rozpowszechniony nowotwór płuc. Rak płaskonabłonkowy płuc jest zwykle skutkiem palenia papierosów. U osób, które paliły od 1 do 20 lat, ryzyko rozwoju tego nowotworu jest 5,5-krotnie wyższe, niż u osób, które nigdy nie paliły, a u tych, którzy palą od 40 lat jest aż 22-krotnie większe. Teraz dowiedzieliśmy się, w jakich komórkach nowotwór ten bierze swój początek.
Najstarszy warsztat wytwarzający ozdoby z muszli. Pracował tam neandertalczyk czy H. sapiens?
24 września 2025, 10:18Między 55 000 a 42 000 lat temu w Europie zachodziły ważne zmiany – wymierający neandertalczycy byli zastępowani przez H. sapiens. W tym czasie na terenie południowo-zachodniej Francji i północnej Hiszpanii rozwija się kultura szatelperońska. W środowisku naukowym trwają spory o to, kto ją stworzył. Według większości naukowców jej twórcami byli neandertalczycy, ale rozwinęła się pod wpływem oddziaływania naszego gatunku. Na stanowisku La Roche-à-Pierrot znaleziono najstarszy w Europie warsztat, w którym wytwarzano ozdoby z muszli. Działał on przed co najmniej 42 000 laty, a odkrywcy wiążą go z kulturą szatelperońską.
Antybiotyki mogą na lata zmieniać mikrobiom jelit. To zwiększa ryzyko chorób
12 marca 2026, 11:53Leczenie antybiotykami może mieć długoterminowy wpływ na mikrobiom jelit. Naukowcy zauważyli, że skutki zażywania niektórych antybiotyków widać w mikrobiomie nawet 4 do 8 lat po zakończeniu terapii. Szwedzi postanowili przyjrzeć się tej kwestii, gdyż od dłuższego czasu badania epidemiologiczne wskazywały na istnienie związku pomiędzy wysokim użyciem antybiotyków, a zwiększonym ryzykiem takich chorób jak cukrzyca typu 2 czy infekcje układu pokarmowego. Pojawiła się zatem hipoteza, że jakąś rolę może odgrywać mikrobiom, a wraz z nią pytanie o rolę antybiotyków.
Owady na talerzu. Czy Europejczyk może żywić się insektami?
26 czerwca 2026, 17:06Problem w tym, że większość Europejczyków na samą myśl o zjedzeniu owada odczuwa wstręt lub lęk. I właśnie te emocje – wraz z pytaniem, jak bardzo są one rzeczywiście trwałe – były przedmiotem badań przeprowadzonych przez zespół, w skład którego wchodzili Andreia C. B. Ferreira, João Pereira i Paulo Duarte z Universidade da Beira Interior.
Szczepionka na chorobę Alzheimera
16 czerwca 2006, 12:07Naukowcom udało się opracować eksperymentalną szczepionkę przeciwko chorobie Alzheimera. Jak donoszą w internetowym wydaniu Proceedings of the National Academy of Sciences, u myszy redukuje ona złogi amyloidowe o 15,5-38,5%, nie wywołując przy tym poważniejszych efektów ubocznych.
Przeszczep komórek trzustki szansą dla cukrzyków
29 września 2006, 11:37Międzynarodowe badanie potwierdziło, że transplantacja komórek trzustki, które wytwarzają insulinę (tzw. komórek beta wysepek Langerhansa), pomaga ustabilizować poziom cukru u osób cierpiących na trudną do opanowania postać cukrzycy typu 1. W miarę upływu czasu przeszczepione komórki tracą, niestety, stopniowo zdolność wytwarzania hormonu.
Waga urodzeniowa wpływa na datę pierwszej miesiączki
7 lutego 2007, 15:20Wiek, w którym u dziewczynki pojawia się pierwsza miesiączka (menarche), ulega obniżeniu u dzieci z niewielką wagą urodzeniową i masą ciała większą niż u rówieśników na początku szkoły podstawowej — uważają naukowcy australijscy.
Spiderman na żywo?
27 kwietnia 2007, 08:30Nicola Pugno, 35-letni naukowiec z Politechniki w Turynie, twierdzi, że można stworzyć prawdziwą wersję Spidermana, znanego dużym i małym bohatera komiksów. Pugno od 10 lat pracuje bowiem nad obiecującą postacią adhezji, czyli przyczepności. Włoch przyznał, że za model i przykład posłużył mu gekon.
Złapano niskoenergetyczne neutrino
28 sierpnia 2007, 15:25Międzynarodowy zespół naukowców po raz pierwszy wykrył niskoenergetyczne neutrino i zbadał z jaką częstotliwością cząstki te docierają na Ziemię. Odkrycie, dokonane za pomocą detektora Borexino, potwierdza teorie dotyczące budowy Słońca i innych gwiazd.
Molekularny nos testuje leki
31 grudnia 2007, 10:45Naukowcy z uniwersytetów Glasgow i Strathclyde pracują nad urządzeniem, nazywanym roboczo nosem molekularnym, które znacznie skraca czas pracy nad nowymi lekami. Wyposażono je w 1000 czujników, które pozwalają stwierdzić dużo szybciej niż konwencjonalne metody, jak ludzkie komórki zareagują na określoną substancję. I tak np. dane na temat skutków ubocznych uzyskują nie po roku, lecz po 4 dniach.
